Thứ Bảy, 22 tháng 4, 2017

một cánh hoa rơi / thơ nguyễn đình toàn [1936- ] (usa) -- phovanblog

Saturday, February 25, 2017

MT CÁNH HOA RƠI


 thơ nguyễn đình toàn



nguyễn đình toàn vu par đinh cường


Một cánh hoa rơi thôi đủ làm phai
Nhạt bớt sắc xuân trong vườn sớm nay
Người đi thì đi mãi đến bao giờ đây
Làm sao giữ cho hương đừng bay
Đêm trăng đỏ đầu môi
Hương tỏa đầu vai
Treo người trên mũi đau này
Với nước mắt khô trên tay gầy
Tình đã xa chưa sao lạnh niềm vui
Còn nhớ đến nhau không mà khóc đây

Tiếc bao ngày xanh nay đà tan thành
Khói sương mờ vây quanh từng đêm buồn
Đưa ta đi như sóng
Dồn lại từng vết nhăn

Một tiếng chim kêu thôi đủ làm xuân
Còn ngỡ vẫn nghe ra nhạc ái ân
Lùa trong vòm cây nắng
Áo xuân mỏng manh
Đàn đã rã hết dây bình yên
Anh xin bỏ đời anh
Em bỏ đời em
Xin hẹn lại kiếp sau đền
Sẽ kiếm thấy quê hương êm đềm
Dù có đau thương cũng còn tình riêng
Được sống với nhau dẫu đời khó khăn

Tiếc bao ngày xanh nay đã tan thành
Khói sương mờ vây quanh từng đêm buồn
Đưa ta đi như sóng
Dồn lại từng vết nhăn

Một cánh hoa rơi thôi đủ làm xuân
Còn ngỡ vẫn nghe ra nhạc ái ân
Lùa trong vòm cây nắng áo xuân mỏng manh
Đàn đã rã hết giây bình yên
Anh xin bỏ đời anh
Em bỏ đời em
Xin hẹn lại kiếp sau đền

Sẽ kiếm thấy quê hương êm đềm
Dù có đau thương cũng còn tình riêng
Được sống với nhau dẫu đời khó khăn


nguyễn đình toàn

mời nghe Khánh Ly hát  Một Cánh Hoa Rơi

vẫn là chuyện chuyện bác sĩ Mỹ gốc Việt DAVID DAO bị phân biệt đối xử trên chuyến máy bay hãng united airlines / bài viết: ' bác sĩ dương minh đường -- blog huỳnh ái tông

tựa bài chính," Chuyện bác sĩ David Dao'/ Bs Dương minh Đường

blog huỳnh ái tông


vn là chuyn bác sĩ M gốc Vit DAVID DAO bị phân bit đi x trên chuyến máy bay hãng United Airlines


bác sĩ dương minh đường
(Seattle WA)


lời dẫn

 ... Và từ khi [tôi, Huỳnh ái Tông] đặt chân đến đây ngày 10-4-1991 đến nay, tôi vẫn ở tại đây, có biết Elizabethtown, cách nhà tôi chừng 20 miles, mấy năm trước tôi thường đi ngang qua đây, nhưng chưa tới đây lần nào vì không có ai quen, hình như có ít người Việt Nam, tôi có nghe có bác sĩ [Mỹ  gốc] Việt Nam ở đó. Cho đến khi chuyện một người bị nhân viên công lực lôi kéo trên máy bay, rồi dần dần có tin đó là bác sĩ người Việt Nam, bác sĩ David Dao hay Đào Duy Anh, có người bạn gửi cho bài viết của bác sĩ Dương minh Đường: 'BÁC SĨ DAVID DAO VÀ TÔI'. [ Xin đăng  lại để bạn đọc đồng lãm].
HUỲNH ÁI TÔNG





 
                                     bác sĩ DAVID DAO [Đào duy Anh]         bác sĩ Dương minh Đường

Tôi
David Dao [Đào duy Anh] biết nhau từ khi bước chân đến thành phố Seattle trong chương trình bảo trợ của tiểu bang WA sau cuộc di tản 30 tháng 4 .Trước đó David Dao học trên tôi một lớp , khóa 67-74 , nhưng tôi có nghe tiếng Anh qua các chương trình ca nhạc dân tộc của ban Bách Việt do Anh sáng lập, [được biết] anh  tốt nghiệp trường Quốc gia Âm nhạc trong lúc đi học YK . Tôi phải khâm phục đàn anh này sau lại thông minh quá có thể đeo đuổi 2 ngành học cùng lúc không phải dể, phải là người đam mê nghề nghiệp mới làm được. 

David Dao ngay từ khi đặt chân đến Seattle đã được nhận vào đại học UW dạy nhạc và cách sử dụng các nhạc cụ cổ truyền đàn tranh, đàn bầu ...cho các sinh viên Mỹ chưa hề nhìn thấy hay nghe nhạc dân ca VN . Tôi không hiểu khả năng sinh ngữ David Dao lúc đó giỏi đến cỡ nào để có thể giải thích cho các sinh viên hiểu và đờn theo , các nhạc cụ tìm đâu ra lúc mới chân ướt chân ráo ở xứ lạ . Vậy mà David Dao làm được và ký contract dạy nhạc cho đến khi rời Seattle 1980 .

Vài tháng sau khi đến đây , UW có tổ chưc một lớp luyện thi ECFMG cho nhóm Bác Sĩ VN , nhỏ thôi độ 10 người; (tôi , David Dao [Đào duy Anh], PĐLong Cơ & Lãm Thúy , BCTiet , PHChi , VXQuynh , NVMinh...) mỗi tuần chỉ học một lần độ vài gi , căn bản là họ ôn lại các basic sciences chứ không hẳn hòi khóa luyện thi nên mọi người coi như là một dịp gặp nhau hàn huyên trao đổi tin tưc làm sao trở lại ngành YK .David Dao thì rất thoải mái với job mới nên hay nói về việc anh dạy sinh viên cách ngồi để xử dụng đàn tranh , mang các ngón tay khải đờn và cùng tập ca các bản đân ca giọng lơ lớ làm anh bật cười ...Rồi khi hưng chí thì trổi giọng hát lung tung từ dân ca qua vọng cổ khi buổi học chấm dứt đem lại vài giây phút vui vẻ cho mọi người quên bớt đi các căng thẳng trong cuộc sống khó khăn ban đầu .

Sang đầu năm 1976, nhân dịp Tết âm lịch , tiểu bang đứng ra tổ chưc buổi văn nghệ mừng xuân đầu tiên cho dân tị nạn , hầu hết mọi người đều có mặt trong hội trường rạp Paramount to lớn hơn 3,000 chổ ngồi đều chật cưng , có cả thống đốc Evans đến tham dự . Chương trình thật phong phú có cả các ca sĩ từ Cali lên phụ diễn . Đêm hôm đó ĐDA là cây đinh của buổi văn nghệ, ra sân khấu nhiều lần trong chiếc áo dài khăn đống , tóc dài kiểu Beattle , giọng nói và lời ca trầm buồn qua các bản dân ca , vọng cổ hòa với tiếng đàn tranh , đàn bầu đã chinh phục trái tim của mọi người và nhiều người lớn tuổi bật khóc sướt mướt khi nghe anh ca các bản nhạc gợi nhớ quê hương . Đêm hôm đo tôi khâm phục ĐDA quá sưc , một bạn đồng nghiệp với tài năng văn nghệ làm vẻ vang giới YK . Từ đó danh tiếng anh nổi như cồn , gần như anh không thề nào vắng mặt trong các sinh hoạt văn nghệ cộng đồng các dịp Tết , kỷ niệm 30 tháng 4 ..vv..

Tháng  , 1976 AMA đứng ra tổ chưc 4 lớp luyện thi ECFMG cho các bác sĩ tị nạn , nhóm bác sĩ ở Seattle đi xuống Loma Linda Uni học cùng các bác sĩ ở Cali, Oregon , tổng cộng độ 70 người trong 4 tháng để kịp kỳ thi tháng 7 . Vì họ chỉ đài thọ cho cá nhân BS thôi nên các bà vợ phải ở lại . Chắc vì sắp theo vần nên ĐDA và tôi đươc cho vào ở chung một phòng trong học xá bên Riverside Campus , cách trường chánh độ 30 miles , mỗi sáng xe bus chở đi học chiều chở về .Đây có lẻ là thời gian sung sướng nhất trong giai đoạn đầu ở xứ
lạ, cà đám được cắp sách đến trường mỗi ngày , được trả lương ăn ở dù nhỏ nhoi nhưng cũng dư chút đỉnh nhờ sống tiện tặn , khi lên xe hay vào trường nói tiếng Việt thoải mái ...tối ngày chỉ cắm đầu cắm cổ ráng ngốn chương trình luyện thi cấp tốc 4 tháng cho 7 năm học YK mà lại là tiếng ngoại quốc . Mỗi ngày bị thảy cho các tập ronéo dày cộm cộng thêm cuốn text book Harrison dòm thấy ớn, nhưng đâu có lưa chọn nào khác . Nghĩ lại giới YK được ưu đãi nhiều so với các ngành khác bị bỏ bơ vơ đâu ai thèm lo . Lại nghĩ đến công lao ông Ira Singer và thầy Đào hữu Anh đã tranh đấu cho mọi người có được ngày hôm nay .

 Thanks SIR with LOVE!

David Dao [Đào duy Anh] lần nữa lại chổ tài ;mà nhờ ở chung tôi mới biết, đó là tài nấu ăn . David Dao lúc đó còn độc thân , ở Seattle thì mướn căn phòng ở riêng nên nấu ăn một mình . Không hiểu học ai mà cái gì cũng biết nấu . Trong campus của Seven Adventist họ ăn chay trường nên tụi này mua cái lò nhỏ để ở góc phòng chiều về nấu qua loa ăn no bụng còn học bài . Lúc đầu tôi và David Dao chia nhau mỗi người thay phiên nhau nấu , tôi thì xưa nay chưa hề nấu ăn , trước khi xuống Cali nên bà xã soạn viết ra vài món dể nấu như Gà nấu đậu , hột gà chiên lạp xưởng , mì ly vv..Ăn hoài các món đó David Dao chán quá bèn nói.
 "Thôi mày rửa chén mỗi ngày để tao nấu cho , ăn các món mày nấu tao ngốn hết vô rồi Đường" ! Nghe xong tôi còn thích nữa , chiều về mệt tôi bắt nầu cơm điện rồi lăn ra ngủ chút xíu lấy lại sức,trong khi David Dao lụi cụi nấu nướng, thưc dậy đã có thịt kho, canh chua , gà xào chua mặn , cá kho vv... bày sẳn chỉ cần nhảy vô xưc phàn đã đời .. Cuối tuần gặp đám bạn Seattle , David Dao còn trổ tài nấu phở , hủ tiếu nữa chứ , dù không đủ gia vị nhưng nghe mùi là thấy ngon không chổ chê . Ăn xong dĩ nhiên David Dao không bao giở quên màn văn nghệ ca giúp vui mọi người xa quê hương và gia đình nhưng có dịp sống chung một khoảng thời gian ngắn ngủi mà tương đắc . Tôi thiệt khâm phục anh bạn này .

Một kỷ niệm nữa đáng nhớ mà bây giờ mới có dịp kể . Số là vì ở trong campus khá xa thành phố , cuối tuần mới có dịp đi chợ nhưng phải lấy bus cách xa vài miles , mua xong khệ nệ vác về . Tuy không mua nhiều -vì tiền đâu mà mua đủ thứ - chủ yếu là 2 thùng mì , vài vĩ hột gà, bánh mì , rau cải , thịt gà đông lạnh , xương heo vv chỉ xài đủ một tuần rồi tuần sau tính tiếp . Khí hậu ở Riverside nóng bưc vùng thung lũng , dù mùa xuân nhưng bắt đầu nóng dần , mỗi lần đi chợ là một cưc hình . Bốn thằng tụi tui : Tôi, Anh , Chí , Quỳnh mới bàn nhau kiếm mua một chiếc xe cũ độ $ 200 , 4 thằng hùn mỗi đứa $ 50 để cuối tuần đi chợ , hôm nào dậy trể xe bus thì chạy xe qua Loma Linda học, bữa nào về tối quá mà đề tài hơi chán thì lái xe về sớm học mấy bài trong tuần để làm quiz cuối tuần . Nghe có lý , Quỳnh tìm làm quen một anh thợ sưa xe Việt Nam rồi mua đươc chiêc xe sặc củ nình nhưng vừa túi tiền . Từ đó cuôc đời lên hương , 4 thằng có xe tàng tàng dạo phố , cuối tuần ra thành phố coi cine , ăn đồ Tàu cho đỡ cưc nấu ăn một ngày . Tôi còn nhớ lúc đó phim Exorcist mới ra xem lạnh xương sống . phim One flew over cuckoo's nest thấy Jack Nicholson diễn xuất tuyệt hay mặc dù không hiểu nhiều .

Có lần tụi này làm gan cuối tuần lái xe lên LA chơi cho biết , thấy thành phố huy hoàng ngoài sưc tưởng tượng thích quá . Thưa thắng xông lên , dịp Memorial Day trường nghỉ 3 ngày liên tiếp nên cả bọn bàn đi Las Vegas cách đó độ 400 miles , đi qua ngủ đêm trong xe hôm sau về . Nghe chữ Las Vegas thí ai mà không nổi máu cờ bạc , nhất là xe vừa đi LA về , Quỳnh còn khen xe cũ vậy mà máy còn tốt , mình chạy ban đêm cho mát máy hôm sau cũng về ban đêm , thứ hai ngày nghỉ đâu cần về gấp . Vài bạn nghe bàn chương trình đi Las Vegas cũng xin đi theo , cuối cùng trên xe có tới 7 mạng - thêm anh Kiệt & Bảo Trung bên Portland , NVMinh cùng ở Seattle tháp tùng . Ra đi thì nôn nưc lắm , lại chạy về đêm nên David Dao nói để " Tao ca cho thằng Chí hay Quỳnh tỉnh ngủ lái xe " nên suốt dọc đường tha hồ David Dao trổ tài ca hát hình như không bao giờ thấm mệt . Ai ngờ dọc đường xe bị nóng máy phải dừng nhiều lần cho máy nguội , vào các trạm xăng kéo máy lấy hên . Tôi trúng được ngay kỳ kéo đầu làm mọi người xúm lại đổi tiền nhưng tôi lấy chia từng người kéo máy chơi , còn dư mua tặng ĐDA một bao thuốc lá Salem . Cái này sao tôi lại nhớ hoài . Nhớ hôn Anh ?

Gần xong 4 tháng học thì David Dao phải về lại Seattle sớm dạy học không ở lại đi ra LA thi ECFMG như mọi người . Trong trường Loma Linda có một muc sư Việt Nam nghe tiếng tăm văn nghệ của David Dao nên ngỏ lời mời David Dao chủ động trong đêm văn nghệ do ông tổ chưc để ghi ơn ban giảng huấn trường . Lúc đầu ĐDA không muốn lắm vì bận học thi mà phải đi về sớm nhưng cuối cùng nhận lời vì đây là dịp để giới thiệu văn hóa cổ truyền cho người ngoại quốc thấy .David Dao phải gọi điện thoại về trường UW để trường gời các nhạc cụ đàn tranh , đàn bầu ...cộng thêm bộ áo dài khăn đống không thể thiếu cho đêm trình diễn . Xong rồi tập dượt cả tuần bỏ cà vụ học hành nhưng tôi thấy ĐDA hăng hái sốt sắng vô cùng . Buổi trình diễn thành công vượt bưc , được cả ban Giảng Huấn đứng lên vổ tay không dứt . Tôi thật khâm phục tinh thần phục vụ vô vị lợi của David Dao đem tiếng thơm cho cả đám bác sĩ lưu vong đi học .

Về lại Seattle thì tôi ít có dịp gặp David Dao , mỗi người có công ăn việc làm khác nhau và không còn các buổi sinh hoạt hàng tuần nữa . Tháng 6 , 1979 tôi được nhận vào đi Residency ở Chicago và có gọi báo cho David Dao biết . Anh cũng đậu xong hết ECFMG và Flex nhưng còn kẹt cái contract ở trường UW thêm một năm nữa nên chúc tôi đi trước , có lẽ năm sau anh sẽ đi về miền Midwest vì dể được nhận Residency . Từ đó không nghe tin gì về David Dao , nay mới biết David Dao đi làm nhà tù ở Indianna rồi vào Residency ở Louisville, KT ; lúc đầu Internal medicine rồi thêm 2 năm fellowship ra thành chuyên khoa về Phổi Pulmunologist .

Khoảng năm 2000 thì phải , tôi nhận được cú điện thoại từ David Dao hỏi thăm tình hình hành nghề của tôi ở Seattle . Anh muốn về lại Seattle vì ơn khí hậu khắc nghiệt ở Kentucky , kẹt vì anh có 5 đưa con còn đang học Trung & Đại học , có đưa đã được vào YK nên mọc rể ở đó khó đi . Tôi cho David Dao địa chỉ bệnh viện nếu Anh muốn về làm bệnh viện trước rồi mở phòng mạch sau . Từ đó David Dao biệt tăm luôn mặc dù lâu lâu tôi có vào YouTube coi các show nhạc David Dao ca với các ca sĩ nhà nghể nổi danh dưới Cali , giọng vẩn còn trầm ấm nói năng nhò nhẹ , mái tóc Beattle ngày xưa nay đã cắt sát trông trẻ trung ra . Thầm phục David Daosau bao nhiêu năm vẫn hăng hái miệt mài phục vụ 2 lãnh vưc khó khăn trên đời .

Đầu tháng 4 năm nay tôi đi dự Medical convention ở San Diego , xong ghé lên Orange County thăm bạn ở Huntington Beach . Tình cờ gặp anh PXC cùng lớp David Dao mới biết tuần sau lớp anh tổ chức 50 năm Hội Ngộ ngày Nhập trường YK khóa 67-74 . Hôm sau nói chuyện với anh bạn khác cùng lớp David Dao - Lê minh Đường - thì anh xác nhận David Dao sẽ có mặt cuối tuần nhưng chỉ tham gia một phần còn dành thì giờ trình diễn văn nghệ do Viện Việt Học -do thầy TNN sáng lập -rất typical con người David Dao lúc nào cũng lo phục vụ nghệ thuật cộng đồng hơn vụ đi nghỉ hè ăn chơi giải trí . Xong đêm văn nghệ , 2 vợ chồng David Dao bay về từ LA , đổi máy bay ờ Chicago , định hôm sau thứ hai đi làm trở lại .

Rồi đầu tuần hình ảnh của một hành khách đi chuyến máy bay định mạng UA 3411 - 9 nút mà không hên - bị lôi sềnh sệch ra khỏi máy bay gây kinh hoàng toàn thế giới . Tôi xem rồi phê bình " It's disgusting và tiên đoán hãng UA sẽ phải chịu lời phê phán nặng nề có thể big lawsuit " .Hôm sau anh bạn cùng lớp cho biết người đó là David Dao ! Lòng tôi chùng xuống bất động không nói nên lời chỉ nghĩ trong bụng ;" Trời ơi sao lại có chuyện thế này xảy ra cho một người hiền lành không bạo động , suốt đời chỉ lo phục vụ tha nhân không mệt mỏi mà bị vướng vào hoàn cảnh éo le như vậy " ? David Dao đã mang tội gì mà bị lôi đi như một con thú hoàn toàn bất lưc trước sự chưng kiến của các hành khách trên máy bay mà chính họ cũng chỉ biết thảng thốt lên tiếng " What do you do to him " May nhờ có nhiều người lanh trí ghi nhận tất cà chi tiết vào cell phone để cả thế giới được chứng kiện sư dã man của các nhân viên cảnh sát phi trường ! Ai là người ra lệnh cho họ làm như vậy ? Ngạn ngữ Việt Nam có câu " Đừng làm những gì cho người khác nếu mình không muốn người khác làm diều đó đến mình "

Tôi còn nhớ năm 2012 , gia đình tôi có về thăm nhà qua hãng máy bay EVA . Một em bé Filipine ăn tối xong đau bụng . Phi hành đoàn gọi loa xem có ai là bác sĩ nhờ xem bệnh dùm . Tôi có đem theo ống nghe , BP cuff , thuốc men vv..nên lại khám bệnh , cho em uống vài viên TUMS thì độ 30 phút sau em nghe khỏe lăn ra ngủ ngon . Phi công cho cô chiêu đãi viên lại cám ơn và nhã nhặn mời 2 vợ chồng lên ngồi ghế First class để đền ơn . Họ săn sóc tử tế cả chuyến bay tứ thưc ăn thưc uống mệt nghỉ ! Gần đây tôi đọc cuốn sách của một BS Psychiatrist ờ UCLA có người yêu cũng là Psychiatrist bên England rồi anh bất ngờ qua đời vì bị heart attack ở tuổi 43 ! Bà BS đi qua dự đám tang và trên đường về ở phi trường nơi quầy máy bay British Airway , một nhân viên hỏi bà đi cho business hay holiday . Câu hỏi làm bà xúc động khóc như mưa và anh tự động upgrade cho bà ngồi hàng ghế first class cho nhiều tự do riêng hơn . Nhân viên trên máy bay cũng tiếp đãi bà một cách đặc biệt để khi ra khỏi máy bay bà quyết định " Since that day, whenever possible , I always fly British Airways . Each time , I'm reminded of the importance of small kindnesses " Đọc xong cảm động làm sao cho cách đối xử lẩn nhau thể hiện tình thương đồng loại , tình người dù xa lạ chưa hề biết nhau bao giờ .

Bây giờ tôi còn được biết thêm chi tiết là đầu năm 2016 , một bác sĩ giải phẩu Duc Pham , a Vietnamese American cầm đầu một ê kíp gỉai phẩu ở bệnh viện Northwestern , Chicago đã thành công trong việc ghép tim cho vị CEO của United Airlines - Mr Munoz - để ông ta có thể trở lại chưc vụ cũ làm việc sau 6 tháng . Hãy nhìn nhưng gì ông trả ơn lại một bác sĩ Vietnamse khác một năm sau đó . Có phải " Cưu vật vật trả ơn . Cưu nhơn nhơn trả oán " không ?

Hôm nay ngày lể Phục sinh , toàn nhân loại chào đón Đưc Chúa Jesus sống lại cưu rỗi nhân loại ra khỏi bể khổ . Rồi 2 tuần nữa đây cộng đồng người Việt Tự do Hải ngoại lại kỷ niệm ngày 30 tháng 4 , ngày mà CS  đã chà đạp nhân quyền, (...)  gieo rắc tang thương lên trên quê hương 42 năm nay , đàn áp đày đọa trả thù quân dân cán chính như thú vật đưa lên lò sát sinh . Chạnh nghĩ về cảnh David Dao bị đối xử như vậy , đầu óc tôi như ngây dại không lời nào có thể diễn tả được . Một con ngưa đau cả tàu không ăn cỏ mà David Dao . Nhìn hình ảnh cháu Crystal ngày họp báo ở Chicago hôm thứ tư vừa rồi , gương mặt hốc hác tiều tụy thiếu ngủ nói không ra lời , tôi thông cảm vô cùng hoàn cảnh của đại gia đình David Dao vô cùng . Cầu xin mọi người trong gia đình gắn gượng dìu nhau qua giai đoạn khó khăn này chờ ngày ra tòa phán xét công minh vì tôi tin tưởng tuyệt đối hệ thống luật pháp của xứ đứng đầu thế giới Tự Do này .

Chúc David Dao và gia đình mọi điều may mắn
God bless your family David Dao!
God bless America!

Lễ Phục sinh April 16 , 2017
Seattle WA

Bs Dương minh Đường .


------
TB : Nhờ anh PXC/LMĐ chuyển dùm bài này vào DĐ YK74 để David Dao & gia đình đọc rồi tùy nghi xử dụng 
        Nhờ cô Nhuận đăng trên báo Viễn Đông và chuyển đến các báo Cali.

-----------------------------------------------------------------------

lời huỳnh ái tông (viết thêm)

Qua bài viết đó, tôi [Huỳnh ái Tông]muốn tìm hiểu thêm về tài nghệ của ông bác sĩ David Dao [Đào duy Anh], thấy có ảnh của ông trình diễn trên sân khấu với ca sĩ Nguyên Khang.



Trong chương trình “Come together – Utah – 2013” ông và ca sĩ Hoàng Oanh trình bày nhạc phẩm do ông sáng tác: “Tát nước đầu đình”. 




[ và ],trong chương trình này,  sáng tác khác “Cầu tre quê hương” ông trình bày với ca sĩ Hương Lan. 




cũng trong chương trình nầy, lại một sáng tác khác “Cơn gió thoảng” do chính tác giả trình bày:




Còn một sáng tác 'Sàigòn mưa cuối mùa' ông trình bày ở Viện Việt Học California, nhân dịp sang đó kỷ niệm 50 năm khóa Y Khoa của ông đã tốt nghiệp năm 1974 tại Việt Nam. Vào ngày Thứ Bảy, ngày 8 tháng Tư từ 7:30 PM đến 10:30 PM tại Câu-Lạc-Bộ Văn-Nghệ Viện Việt-Học -  trong chương trình “Đêm nhạc Hát Cho Quê Hương Việt-Nam”, theo lời yêu cầu của cô Kim Anh,  ông đã trình diễn ngoài chương trình, do nhạc sĩ Nghiêm phú Phát đệm dương cầm, ngay sau lần trình diễn nầy, trên chuyến bay trở về Louisville, ông đã bị nạn.

nhạc sĩ Nghiêm phú Phát - Kim Anh - Bs[ David Dao [ Đào Duy Anh]



Cũng nên nói thêm, xem Youtube này, tôi vừa bị xúc động về ông, vừa bị tên tuổi nhạc sĩ Nghiêm phú Phát đưa tôi trở về những ngày đau buồn nhất cuộc đời của mình. Đó là những ngày trong trại học tập cải tạo ở Trảng Lớn. Một hôm vào buổi sáng Nghiêm phú Phát đã “cầm càng” cho anh em cải tạo hát “Như có bác Hồ ….” tại cái sân rộng trong khu gia binh của bản doanh hậu cứ Sư Đoàn 25 Bộ binh biến cải thành sân tập họp của Tiểu đoàn 2 cải tạo. Ngày đó Phát còn trẻ lắm, cũng như chúng tôi trạc tuổi 30; nay, thì cầm chắc bảy bó [70 tuổi] rồi. (...)

    HUỲNH ÁI TÔNG

    (Blog Huỳnh ái Tông)




Thứ Sáu, 21 tháng 4, 2017

hồi ức đỗ xuân tê / về một thời học tập cải tạo : MỘT CỖ XE TRÂU -- blog phamcaohoang)

ĐỖ XUÂN TÊ
mt c xe trâu

xe trâu 
 (nguồn: danviet.vn)
                                                                                                               
Trại tù Vĩnh Quang cách đỉnh Tam Đảo chừng ba mươi cây số đường chim bay, nhưng lại nằm ẩn trong phía trũng của một thung lũng hẹp, mà cứ mỗi mùa bão lụt nước sông Lô tràn về làm ngập lụt nguyên vùng. Muốn vô trại khách qua đường phải đi qua một chuyến phà và băng qua một con đường độc đạo. Cái tên Phà Trang trở thành địa điểm thân quen cho cả người nam lẫn kẻ bắc. Nó là đầu mối chuyên chở hàng quà tiếp tế cho các sĩ quan viên chức chế độ cũ từ Sài gòn bị đưa ra cải tạo tại đây. Nó cũng là nơi vợ con họ dùng làm nơi ngủ trọ dừng chân sau khi vất vả trên các chuyến xe lửa, xe đò, xe trâu, xe thồ, xe ngựa đưa họ vượt cả ngàn cây số ra thăm nuôi chồng con tại chốn heo hút này.
      
Hôm nay một sớm đầu thu, vùng đất nơi đây như chuyển mình theo tiết trời se lạnh, bầu trời trong xanh của những áng mây thưa, tương phản với màu úa của những giọt nắng sớm, càng làm rõ thêm màu tím nhạt của những bụi sim rừng. Cảnh vật như tiêu biểu rõ nét cho bức tranh toàn cảnh của một vùng quê trung du với nương chè đồi cọ làm người ta liên tưởng đến các áng văn thơ tiền chiến của Thanh Tịnh, Hữu Loan từng gây bâng khuâng xao xuyến cho nhiều thế hệ người đọc. Nhưng dân tình ở đây vừa quá quen thuộc lại khó nhọc vì miếng cơm manh áo nên chẳng nhìn như cách của thi văn. Nói chi những người tù khổ sai bị đem ra chốn này đầu óc đâu mà cảm nhận được những đổi thay xoay vòng của trời đất.

Quanh đây mấy cô sơn nữ dân tộc người Dao đang rảo bước trên con đường đất đỏ, họ mặc váy đeo kiềng với những hoa văn rất lạ của người thiểu số, đáng chú ý là phần ngực được che bằng một dải yếm trắng không khác gì kiểu yếm của các cô gái Quan Họ vùng xuôi, nhưng dù ăn mặc trang sức thế nào đôi bàn chân họ vẫn để trần vì vốn dĩ họ là những người đàn bà quen đi chân đất. Đang chuyện trò líu lo pha âm sắc của thứ ngôn ngữ miền cao, bỗng nhiên mấy chị em ta im bặt, lặng lẽ tẻ bước nhường đường cho một cỗ xe trâu.
      
Vẫn con trâu già với chú tù hình sự đánh xe thường ngày của trại, nhưng hôm nay hình như có vài nét gây quan tâm cho khách qua đường. Con trâu đôi mắt tỏ lộ buồn, mắt như nhìn vào chốn xa xăm, không cần định hướng vì nó quá quen thuộc với con đường đất. Chú hình sự chẳng chú ý nhiều đến món hàng trên xe, nhưng mắt luôn để ý đến bát cơm kẹp quả trứng và nén hương thắp dở. Con trâu không phải dùng sức nhiều vì món hàng nhẹ hơn mọi khi, nhẹ đến độ nó tưởng như đang tải chiếc xe không. Có khác mọi ngày là cỗ xe có dăm người đi theo, tay cầm dụng cụ lao động cuốc xẻng. Họ ăn mặc khác chú hình sự, loại đồ rằn ri của các ông lính miền Nam, đã cũ rách và có nhiều miếng vá.
      
Toán người rằn ri trông mặt ai cũng buồn, có người tưởng họ buồn vì đói, kiệt sức sau một tuần lễ lao động. Con trâu già không nghĩ như vậy, họ buồn vì cái gì đó. Khác với chú hình sự, những người này họ quan tâm nhiều đến món hàng. Bình thường là loại hàng hậu cần cho nhà bếp nhưng kiện hàng sáng nay là loại thùng hình hộp với bốn tấm dài hai tấm ngắn, đóng bằng loại gỗ mới được xẻ vội từ một loại cây dễ đốn, được đóng đinh sơ sài chủ yếu chỉ nhằm đủ an toàn giữ cho món hàng bên trong ở nguyên vị trí.

Hình như trong số mấy người tù có một người cứ sụt sùi than tiếc, ông này già nhất trong đám, số còn lại tuổi đời trên dưới ba mươi. Cách xa mấy bước có ông mặc quần áo vàng theo sau, không phải màu vàng của các tu sĩ Phật giáo thường đi sau đám ma, mà là người cán bộ cai tù. Anh ta đi để giám quản tóan tù và làm công việc chỉ đạo của một người đại diện cho trại.
      
Trước đó ít phút, cỗ xe trâu không xuất phát từ nhà bếp gần cổng trại như thường lệ. Con trâu phải đi sâu thêm một đoạn tới gần khu bệnh xá để nhận hàng. Hàng lên xe, cỗ xe từ từ tiến ra cổng trại. Con trâu thấy lạ là toàn cảnh khu trại hôm nay trùng ngày chủ nhật có vẻ khác những ngày thường. Trong suốt lộ trình khoảng hai trăm mét, nhiều toán người tụ tập gần mỗi ô cửa, họ cố nhìn qua song sắt để như đưa tiễn một người nào đó trên cỗ xe trâu. Ai là người thì có thể dễ dàng nhận ra, nhưng con trâu với tư duy của nó thì chỉ thấy bỗng nhiên nó trở thành tâm điểm của một sự việc khá quan trọng khi chính nó đang dẫn đầu cỗ xe cùng toán người đi theo.

Hình như có nhiều người ngó theo con trâu già, một thoáng hãnh diện làm nó nhớ lại hồi trẻ, rồi chuyển bước đi với dáng đường bệ của một con trâu thời sung sức. Nhưng sao mấy người đứng dọc hai bên dẫy lán họ buồn quá, có người khóc, có người lại đứng nghiêm, tay chào kính cẩn trong tư thế của người lính, kính cẩn thật tình chứ không như kiểu tù nhân chào cai tù. Con trâu có thể kéo cỗ xe đi nhanh hơn, nhưng nó cố tình giữ nhịp độ chậm lại vì từ đây nó nghiệm ra rằng món hàng trên xe là một thứ như dễ vỡ và được người ta tỏ lòng trân trọng.

Cỗ xe qua cổng trại, con trâu lấy lại nhịp kéo bình thường. Cứ theo sự hướng dẫn của chú hình sự thì chuyến xe này không theo lộ trình quen thuộc, mà lại vào tận sâu trong thung, băng ngang một ngọn đồi thoải, mùa này đang có hoa sim nở, nhưng màu tím của đồi càng làm cho ngày buồn thêm. Có đoạn nó phải ráng sức vì cỗ xe qua nhiều chỗ gập ghềnh, nhiều hố trâu bò lở sụt do lũ lụt, phần vì nó không muốn món hàng phải di động nhiều, nhất là đủ thăng bằng để cho bát cơm quả trứng khỏi lăn đùng trên xe. Cỗ xe ngừng lại tại một chân đồi, đất đá khô cằn chỉ hạp cho mấy bụi sim dại, do cảnh vật hoang vắng không khí cô tịch nên những người tù quen gọi nơi này là đồi Cô Liêu. Ai lên đồi Cô coi như ở lại với núi rừng và sự vĩnh viễn vắng mặt được coi là  ‘lên đồi’, một từ vựng để chỉ lối thoát ly thế gian không hề tự nguyện của những người bị lưu đầy sau một thời trai trẻ chiến đấu bên tuyến phía Nam.
      
Nhiệm vụ của con trâu đến đây là xong. Chú hình sự tháo ách khỏi càng xe và cho nó nghỉ dưới một bóng cây. Giờ này toán người mới khởi sự làm việc. Họ khiêng chiếc hòm gỗ lên chỗ cao hơn, đào xới một hồi, đặt chiếc hòm xuống, lấp đất. Trước khi lấp đất theo thủ tục của trại, một ‘lệnh tha’ được viên cán bộ chủ quản đọc lớn để bảo đảm danh tánh người tù xấu số được bạch hóa (nhóm từ dân gian ‘quỉ tha ma bắt’ không ngờ lại hạp cho giây phút này).

Công việc hạ huyệt hoàn tất nhanh gọn. Vài cây hương dở được cắm xuống. Toán đào huyệt được coi như nhân chứng làm vài dấu riêng trên nấm mộ để có dịp nhắn lại thân nhân người quá cố, tất nhiên nếu họ còn sống sót. Ông già nhất trong đám không kềm nổi xúc động khóc to thành tiếng, các người kia biểu lộ cảm xúc kín đáo hơn. Bát cơm và quả trứng trở thành phần bồi dưỡng cho chú hình sự, nếu cứ để đây có người đi qua họ cũng lấy. Ăn vội quả trứng, chú quay lại tra càng xe vào thân trâu, thoáng ngạc nhiên sao con trâu hôm nay biết khóc. Không phải mình chú, toán đào huyệt cũng nhận ra điều này, mấy con trâu già do bản năng trời cho rất nhạy cảm, chính vậy mà dân quê miền Bắc họ quý hai loài vật vừa trung thành lại có tình người là …chó và trâu.

Bẵng đi một dạo, sinh hoạt trại tù đột nhiên có nhiều biến đổi, có cái xảy ra như dự trù có việc xảy đến ngoài dự kiến. Con trâu già do làm việc quá sức bỗng bỏ ăn được xẻ thịt làm bữa ăn tươi cho toàn trại nhân ngày 2-9. Chú hình sự bạn đồng hành của nó đã được trại tha. Toán đào huyệt cùng toàn bộ số tù từ miền nam ra nay được nhà nước cho chuyển ngược về quê quán. Họ cũng chẳng hiểu vì đâu bảy tám năm về trước cả trăm ngàn người số phận như họ được đảng chuyển vội ra  Bắc, nay cũng số người này trừ một số đã chết và được tha (mà chết nhiều hơn tha) lại đựơc các chuyến tàu xuyên Việt chuyên chở về Nam.

Viên cán bộ chỉ đạo hôm đào huyệt lên thêm một sao được cử làm trực trại.Trại tù thu hẹp quay về chức năng nguyên thủy của nó vốn là chốn giam cầm các tù hình sự trên địa bàn tỉnhVĩnh Phúc Yên. Phà Trang thưa vắng. Nước sông Lô chảy xiết hơn do lượng lũ thượng nguồn đổ về. Mấy ông già chở thuê nay đã đổi nghề. Mấy con trâu trả về cho hợp tác xã. Dân xã Đạo Trù có vẻ buồn vì từ nay họ mất nguồn đổi chác quần áo thuốc men, lại lo lắng đám tù hình sự sẽ gây phiền nhiễu cho ruộng rẫy của họ. Đám cai tù từ rày phải trực diện với bọn đầu gấu, đâm thuê chém mướn từ xã hội đổ vào.

Nhiều người trong số cán bộ dù chức năng được dạy phải cảnh giác với kẻ thù giai cấp nay cũng nhận ra rằng những người tù miền nam chẳng phải là loại ‘ác ôn’ và vợ con họ ra thăm đều là những người tử tế, có giáo dục. Ban giám thị trại cũng chẳng cải tạo được gì về mặt ý thức hệ, nhưng phần nào thành công trong việc bắt họ tuân thủ qui trình lao động cưỡng bách khiến nhiều người lớn tuổi trong số họ không kham nổi đã phải tuyệt đường về với người thân.



Hồi tưởng lại gần ba mươi năm trước, tôi vẫn nhớ như in cỗ xe trâu chở Anh lên đồi trong một ngày chủ nhật buồn tại trại giam vùng Tam đảo. Tôi với anh là hai người ngồi cùng toa trên chuyến tàu chở tù ra bắc. Lúc trên tàu, hai anh em cứ ngỡ khi rũ bỏ áo lính chấp nhận thương đau trở về đời sống dân thường, hai phe cùng gà một mẹ sẽ quên đi quá khứ, xóa bỏ hận thù cùng nhau vá lại giải cơ đồ đã một thời rách nát vì bom đạn chiến tranh. Nhưng nào ngờ những người thua cuộc lại bị những kẻ thù dai bắt phải trả giá cho một thời kỳ khổ nạn -lại có máu và nước mắt- lại có sự nhân danh cho cái ý thức hệ bị xóa sổ mà lịch sử khách quan và bút mực có lương tri còn phải viết nhiều để đánh giá đúng mức những sai lầm của nó.
      
Ngồi trên xe lửa trên tuyến đường từ Vinh về Yên Bái, vừa bị nóng nực do khí trời oi ả, lại băng qua các dãy núi đá vôi, vừa thiếu không khí để thở do các toa đóng kín, anh Thụ ngồi như bất động chẳng tỏ ý phàn nàn, trong khi chúng tôi đám sĩ quan trẻ thì chửi thề liên tục dù khát khô cả họng. Tất nhiên đối tượng bị rủa là ai thì chỉ Bác biết. Tức nước vỡ bờ, cùi không sợ lở, lại không có cán binh quản chế (nếu có chắc họ cũng chửi thầm) nên không khí trong toa cứ như mấy cảnh trong phim buôn bán nô lệ xuyên đại dương của Mỹ được xem hồi chưa đi lính. Có điều bọn nô lệ còn muốn chống cự thoát khỏi xiềng xích còn bọn tôi chỉ đánh võ miệng phát ngôn cho hả nỗi lòng.
      
Rồi tàu cũng đậu lại ga cuối. Trời tối mịt. Mấy ông cộng sản có cái hay là tính toán thế nào lên tàu cũng đêm xuống tàu cũng tối, khó mà tính chuyện đào thoát, xét cho cùng bóng đêm luôn đồng lõa và là kẻ đồng hành của mấy ông. Không khí vùng Tây Bắc vừa tĩnh lặng vừa dịu mát làm cho đám tù dù chưa biết số phận trôi dạt về đâu, nhưng ít ra cũng chấm dứt cảnh bó gối năm sáu ngày đêm từ Nam ra Bắc. Được cho uống cho ăn, kèm ít lời động viên ráng học tập tốt lao động tốt như mấy bài học trong nam đã nhồi sọ, đoàn tù được biên chế lại.

Đây là thủ thuật đặc biệt của giới áp tải đoàn tù, xào đi xáo lại cốt để đám tù không thể kết bè kết đảng chống đối hoặc đào thoát. Nhiều anh lúc ra đi yên chí cùng hội cùng thuyền cùng ngành cùng diện, nay lạc đàn lạc đội gọi nhau ơi ới vì trót gởi nhau mấy đồ lỉnh kỉnh từ lúc xuất quân. Quân ta quen miệng to tiếng chửi thề, khiến bọn cán binh phải la lên, ‘các anh lày nại chửi tục lói lăng thiếu văn hóa!’ Tôi là kẻ Bắc kỳ di cư vốn không quen nói ngọng hay văng tục nên trộm nghĩ chửi thề theo kiểu Nam bộ là một nét ‘văn hóa’, nghe không tục mà lại có thể ngăn ngừa cơn giận đi xa hơn. Nghe nói người công nhân họ Tôn gốc Long xuyên làm tới Chủ tịch nước mà ông vẫn còn tật chửi thề, nhiều người mến ông già ở điểm này.
      
Hai anh em tôi vốn có duyên có nợ nên không lạc nhau. Cả hai được biên chế về một trại mới được cất vội có số mà chưa có tên: trại 8. Đây là một quần thể gồm chín trại nằm sâu trong thung lũng của dãy Hoàng liên Sơn, thuộc đất Yên Bái nơi một thời Nguyễn thái Học đã lên máy chém, cũng là nơi Tây nó giam  các nhà cách mạng gộc hồi thập niên 30, trong đó có cả mấy ông xô-viết Nghệ Tĩnh.

Những ngày ra bắc, lao động nhọc nhằn thế nào khỏi cần phải tả, chỉ biết sau khi chặt tre đốn nứa trên rừng gần ba tháng thì anh Thụ và tôi cùng được điều về đội nhà bếp. Ấm thân vì thoát cảnh nắng mưa muỗi vắt trên rừng, lại đôi khi có chút cơm cháy bồi dưỡng nên anh em tôi có phần may mắn hơn các bạn đồng tù. Anh thì không biết sao, có thể trong lứa tuổi 50, chứ tôi thì biết chắc có tay cán bộ cùng quê xếp ngầm tôi vào đội này, chẳng phải để làm ăng ten chỉ điểm, nhưng chỉ vì chút tình đồng hương gốc đất Nam Hà. Lúc này còn do bộ đội quản lý, chưa phải là loại cai tù chính tông, nên tôi nghĩ quan hệ tình người cá biệt cũng còn người nọ kẻ kia nhất là tôi với anh ta có một thời sinh ra và lớn lên vùng đồng chua nước mặn.
      
Về đội nhà bếp, biết anh Thụ là người có thời tu xuất nên anh em có phần kính trọng (thường gọi thầy Thụ nếu không có cán bộ gần bên) nên họ giao cho anh phụ trách chia cơm. Nói cơm cho oai chứ đúng ra là khoai, sắn, bo bo, bắp ngô đủ loại, cơm chỉ chừng nứa chén độn thêm mà thôi. Chẳng cần đong đếm anh chia rất đều tay kể cả lúc trời mưa củi ướt anh vẫn phân phát đúng giờ. Có điều tôi để ý anh ăn uống rất điều độ, có bữa ăn dưới tiêu chuẩn dù tiêu chuẩn người khác ăn chẳng đủ no. Anh khuyên tôi phải tập ăn ít cho quen dạ, con đường cải tạo còn dài kẻo lúc ra lao động ngoài khó mà chịu nổi. Anh coi vậy mà hiểu cộng sản hơn cánh di cư, anh còn quả quyết đừng tin vào chính sách, cứ nhớ lời ông Thiệu, đừng nghe những gì cộng sản nói mà hãy nhìn kỹ những gì cộng sản làm. Lúc đó bán tín bán nghi tôi vẫn chưa tin dù có trọng nể kiến thức của anh.
      
Rồi ngày tháng trôi qua, anh em nằm gần nhau nên hay tỉ tê to nhỏ. Anh vốn ít nói, dáng người trí thức nhưng trông khắc khổ, giọng nói nhỏ nhẹ tuy vẫn còn âm sắc miền Quảng qưê anh. Anh vốn sinh ra trong một gia đình khá gỉa ở Đà nẵng, gốc đạo dòng, được ăn học chu đáo. Từ nhỏ anh đã có ý hướng đi tu để trở thành linh mục. Vào chủng viện tu lên tới chức bốn, chỉ còn hai năm nữa là thụ phong thì anh được Bề Trên khuyên trở về đời. Lý do sau này anh dọ hỏi hình như trong gia tộc phía bên nội có người ly dị. Rời chủng viện cũng là lúc lứa tuổi động viên, anh đi Thủ đức ra sĩ quan. Anh làm nhiều nơi nhiều ngành cho đến khi được một ông tướng cũng tu xuất kéo về làm ngành tuyển mộ lính cho quân đội.

Anh vốn kín tiếng, không thích bàn chuyện chính trị, chỉ khi nào tôi khơi chuyện ra thì anh mới mở miệng than thở, “chú biết không, người Việt mình ít khi nghĩ đến chuyện thống nhất, mà hay coi nhau như những kẻ nội thù. Từ ngày huyền thoại năm mươi trứng theo cha lên núi, năm mươi con theo mẹ ra khơi, rồi tích cổ Sơn tinh, Thủy tinh đất tràn núi lở, mẹ Việt nam có lúc nào yên. Đến khi đi vào chính sử thì Lý Trần lại thanh toán nhau, Trịnh Nguyễn xua đuổi nhau, Nam kỳ Bắc kỳ chia rẽ nhau, cuối cùng quốc gia cộng sản tiêu diệt nhau để ba mươi năm nội chiến từng ngày, kết cuộc bây giờ anh em mình con cháu mình lãnh hậu quả âu cũng là do vận nước!”Ngồi nghe anh cứ như đang lên lớp, muốn chảy nước mắt vì thấy chí lý, nhưng cũng chỉ là những khoảnh khắc hiếm hoi ít khi anh mở lời thêm.

Chúng tôi ở nhà bếp không lâu, mấy tháng sau do tình hình biên giới căng thẳng, các trại viên được tái thanh lọc để chuẩn bị cho các đợt di chuyển xuống miền xuôi. Anh em tôi thuộc diện trọng điểm được giao cho công an Vĩnh Phú và trở thành ‘phạm nhân’ cứ theo lối xưng hô khi báo cáo xuất nhập trại của các đội trưởng lao động khi về trại mới. Được biên chế theo tuổi tác, anh về đội tăng gia trồng chè, tôi về đội cầy làm ruộng, hai anh em chấm dứt sinh hoạt chung.

Khi các đồi chè đến kỳ thu hoạch thì anh Thụ lại có duyên với củi lửa được giao đứng bếp sao chè, số lượng chè búp sao xong bán cho hợp tác xã mang lại nguồn lợi nhuận khá lớn cho trại. Mấy năm đầu, anh cũng ấm thân do được bồi dưỡng đúng mức, nhưng về lâu về dài anh bị mất sức vì đứng liên tục bên lò có lúc gặp thời vụ cả chục tiếng mỗi ngày. Bàn tay gầy guộc lại phải xoa đều trên chảo gang với ánh lửa liu riu, đông cũng như hè làm cho người khô da héo ăn uống dù được xuất cơm trắng với chút mỡ heo nhưng nuốt cũng không trôi. Cán bộ trại họ lại tin anh, vừa thật thà vừa tay nghề quen, giao cho hình sự thì sợ ăn cắp vì chè búp là vật dễ đổi chác lấy thuốc lào và thực phẩm. Anh bạn tôi lại ít nói, ngại phàn nàn nên thân tù cứ tiếp tục bị khai thác, chính vậy mà khi ngã bịnh dễ mất mạng sau này.
      
Một hôm tôi nghe phong phanh anh lên nằm bệnh xá. Gọi là bệnh xá, nhưng không có y sĩ, thuốc trị xuyên tâm liên và thuốc nam là chính, nhưng có một y tá giúp việc gốc trợ y người cùng phe ta thường liên lạc trao đổi thuốc men giữa vòng anh em, nên cứu được nhiều người, nặng nhất là hai bệnh kiết lỵ và sốt vàng da thường có số tử vong khá cao. Anh rơi vào bệnh kiết lỵ, tuy ăn uống rất cẩn thận, ít khi cải thiện linh tinh như tụi tôi, nhưng do ruồi muỗi hoặc thực phẩm của trại thì số trời kêu ai nấy dạ. Còn may cho anh, nhờ anh em thương mến đã gởi thuốc cho nên cơn bệnh có dứt sau gần hai tuần lễ nhưng người gầy đét vì mất nước mất sức.
      
Một buổi sáng trong giờ khám bệnh từng đội, tôi được anh y tá dúi cho mảnh giấy nhầu nát. Lao động về tôi dở ra coi thì có mấy dòng nguệch ngoạc viết theo kiểu như điện tín, “chú Tê/ anh mới bị kiết lỵ/ rất thèm đường/ chú gởi cho anh/ cám ơn chú”. Đây cũng là điềm lạ vì anh vốn khí khái không bao giờ chịu xin của ai, anh em nào có quà cáp mời anh chỉ ăn một chút lấy thảo, không bao giờ nhận thêm. Anh đúng là có căn tu hay sống ép mình, khác hẳn với đám chúng tôi kiếm được thứ gì cũng cho vào bụng cốt để mưu sinh.Tôi như sởi tấm lòng vì được anh tin yêu, vội gói ghém ít đồ chuyển lén cho anh yên chí anh sẽ sớm bình phục.
    
Nhưng chuyện đời khó đoán, ít ngày sau anh vĩnh viễn lìa đời. Qua y tá kể lại anh nhờ nhắn về gia đình ‘anh chết lành’. Nhóm từ này đối với tôi không có gì xa lạ vì nó là đức tin bất biến của anh, nhưng cứ làm tôi trăn trở theo lối suy nghĩ đời thường khi thấy một người có lòng, đạo đức trong lối sống lại phải bỏ thân trong chốn lao tù. Tấm hình chụp với chị và ba cháu có lần anh khoe với tôi nghe nói anh đã ôm vào lòng trước lúc tắt hơi, âu cũng là chút an ủi cho một người mà tôi biết chắc luôn lấy gia đình làm tình yêu, niềm tin là lẽ sống.

Cứ tiếc một điều nếu đừng bỏ anh em đi sớm thì chỉ ít lâu sau chúng tôi lại cùng nhau đáp chuyến xe lửa quay ngược về nam, cũng con tàu bít bùng với chiếc còng hai người chung một, nhưng lần này sẽ đưa anh qua vùng đất Quảng và nhiều cơ may được nhìn mặt vợ con anh.

đỗ xuân tê
(truyện trích từ MỘT THỜI U ÁM (Giao Chỉ xuất bản 2016)

(trích từ blog phạm cao hoàng)


dấu ngụy đỏ / đỗ xuân tê  (T.Vấn& bạn Hữu xuất bản, USA 2017)
       - tác giả bộc bạch: "Tác giả bỏ ngỏ bản quyền; và, dành mọi dễ dàng cho cá nhân, tổ chức         
 (không vụ lợi) muốn in ấn lại; hoặc, phổ biến trên mạng."  <e-mail:thaoxdo@yahoo.com>